Kişinin vücuduna aldığı bir maddenin etkilerinden dolayı belirli bir zaman sonra onda ruhen, bedenen ve genellikle sosyal sorunlara yol açmasına rağmen bırakma isteğine karşı o maddeyi bırakamaması durumuna bağımlılık denir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ise madde bağımlılığını “Önüne geçilmez gereksinme yahut arzu, kullandığı miktarı artırma eğilimi, ruhsal, fiziksel, bağımlılık oluşturan maddelere ‘uyuşturucu madde’ denilmektedir. Bu uyuşturucu maddelerin aşırı arzu duyularak kullanılması, kullanılmadığı takdirde yoksunluk semptomlarının yaşanması ve günlük işlerin baştan başa aksatılarak, madde kullanımının istenilse dâhi bırakılamaması durumuna madde bağımlılığı denmektedir” şeklinde açıklamıştır.

Bağımlılık

Son yıllarda ve 21. yüzyıl dünyasında bağımlılık kavramının içerisine yeni bağımlılık türleri de girmiştir. Bir maddeyi kullanıp o maddeye bağımlı olmak insanları ve özellikle genç bireyleri tehdit ederken yeni bir bağımlılık türü olan “internet, oyun ve teknoloji bağımlılığı” son yıllarda genç bireyleri daha fazla himayesi altına almaya başlamıştır.

Bağımlılık

Kişinin neden madde kullanımına başladığı sorusu birçok kişide farklılık gösterse de bunların sebeplerinin genellikle ortak olduğu yerler de vardır. Bunlar arasında bireylerin sosyal çevrelerinden etkilenmeleriyle başlayan bu süreçte bireyin büyük şehirlerde yaşadığı yalnızlık hissi, bağımlılık nedenlerinden biridir. Bunun dışında bireyin içinde doğup yetiştiği toplumun bağımlılık maddelerine karşı bakış açısı ve aile yapısı da etkenlerdendir. Yine bazı genetik ve biyolojik faktörler, bireyin bu gibi maddelere olan merak ve korku hissi gibi birçok neden bu gibi maddelerin denenmesine ve bağımlı olunmasına giden yolda gösterilen örneklerdir.

Bağımlılık süreci

Bağımlılık Bu gibi veya tamamen başka sebeplerle madde kullanımına başlayan birey kendini bir anda farkında olmadan bir bağımlılık sürecinin içerisinde buluverir. İlk olarak kendini diğer bireylerden ayrı tutar ve “bir kereden bir şey olmaz” der. Daha sonra “bir kere daha” der ve “ben bağımlı olmam” diye düşünür. İstediği zaman bırakacağına inanır ancak bu süreçte madde kullanımına devam eder. Ve bir zaman sonra ne kadar ciddi bir durumla karşı karşıya olduğunu fark edip “bu meret bırakılmaz” diyerek umutsuzluğa kapılıp yine madde kullanımına devam eder. Bir zaman sonra bırakabileceğini düşünüp yeni bir sürece başlamaya karar verir, “bırakmak zorundayım, artık bırakacağım” der ve bırakır. Ve bir daha başlayabileceğini hesap etmez. Ancak yine başa döner ve “bir kereden bir şey olmaz” diyerek aynı süreci yaşar yaşar durur.

Sonuç olarak bireyin ve dolayısıyla sağlıklı bir toplumun yetişmesi adına, bağımlı bireylerin yukarıdaki süreci tekrar etmemesi gerekmektedir. Bunun için de sürecin neresinde olduğunun ayırdına varıp tam olarak iyileşmenin mümkün olabileceğinin inancıyla gerekli tedavi yöntemlerini araştırması ve yardım alması gerekmektedir.

Bağımlılık