Bağlama ya da Anadolu halk ağzıyla “saz“, Türk Halk Müziğinde yaygın olarak kullanılan telli, tezeneli bir enstrüman türüdür. Yörelere ve boyutlarına göre cura, kopuz, dombra, ikitelli, tambura, çöğür, tar gibi değişik adlarla da tanınır.

Şimdi gelin bağlamayı yakından tanıyalım… Bağlamalarmızrap veya parmaklarla çalınır. Genellikle altta iki çelik ile bir sırma bam, ortada iki çelik ve üstte bir çelik ile bir sırma bam teli olmak üzere toplam 7 tellidir. Bağlama mızrap ya da diğer adıyla tezene ile çalınır. Bağlamayı parmaklarla çalma tekniğine şelpe denir.

Bağlama; Tekne, Göğüs ve Sap olmak üzere üç ana kısımdan oluşur. Tekne kısmı genelde dut ağacından yapılır. Fakat dut ağacının dışında ceviz, gürgen, ardıç, kestane gibi ağaçlardan da yapılır. Göğüs kısmı ladin ağacından, sap kısmı ise gürgen, ak gürgen veya ardıç ağacından yapılır.

Bağlama Ailesi

Bağlama, kullanım amaçlarına göre farklı tür ve boylarda çalınıyor. Günümüzde genellikle şu türlerle tanınır.

Cura

Bağlama

Yörük halk çalgılarından biridir. Akdeniz ozanları tarafından çoklukla kullanılan bu çalgının uzunluğu 55–60 cm kadardır ve saz ailesinin en küçük çalgısıdır. Cura genellikle altı, beş, dört ya da üç tellidir. İki telli curalar da vardır.

Çöğür (Kısa saplı bağlama)

Bağlama

Öğrenilmesinin uzun saplı bağlamaya göre daha kolay ve kısa süreli olması, tellerine paralel basışlarda çıkan paralel ezgiler, uzun saplı bağlamada zorluk çıkaran ezgilerin kısa saplı bağlama ile daha rahat çalınabilmesi gibi nedenlerle kullanımı son yıllarda çok artmıştır. Kısa saplı bağlamanın en çok deyiş, semah ve özgün müzik türlerinde gerçek kapasitesini gösterdiği söylenmektedir.

Tambura

Bağlama

Tambura, uzun kol bağlamadır… Bağlamadan daha küçüktür. Divan sazından bir oktav tizdir ve divan sazının curası olarak bilinir.

Divan Sazı

Bağlama

Divan sazı, büyük boy bağlamadır. Ali Ekber Çiçek ve Orhan Gencebay bu sazla özdeşleşmiş sanatçılardır. Ali Ekber Çiçek, ünlü türküsü “Haydar Haydar”ı divan sazıyla çalıp söylemişti.

Meydan Sazı

Bağlama

Meydan sazı, en büyük boy bağlamadır. Bu saz genellikle genel yerlerde ve meydanlarda çalındığı için bu ismi almıştır.

İlginizi çekebilir:

Erdal Erzincan ile her şeye dair bir söyleşi: ŞARKI BESTELENİR, TÜRKÜ YAKILIR