Bağlama ya da Anadolu halk ağzıyla “saz“, Türk Halk Müziğinde yaygın olarak kullanılan telli, tezeneli bir enstrüman türüdür. Yörelere ve boyutlarına göre cura, kopuz, dombra, ikitelli, tambura, çöğür, tar gibi değişik adlarla da tanınır.

Şimdi gelin Bağlama’yı yakından tanıyalım… Bağlamamızrap veya parmaklarla çalınır. Genellikle altta iki çelik ile bir sırma bam, ortada iki çelik ve üstte bir çelik ile bir sırma bam teli olmak üzere toplam 7 tellidir. Bağlama mızrap ya da diğer adıyla tezene ile çalınır. Bağlamayı parmaklarla çalma tekniğine şelpe denir.

Bağlama; Tekne, Göğüs ve Sap olmak üzere üç ana kısımdan oluşur. Tekne kısmı genelde dut ağacından yapılır. Fakat dut ağacının dışında ceviz, gürgen, ardıç, kestane gibi ağaçlardan da yapılır. Göğüs kısmı ladin ağacından, sap kısmı ise gürgen, ak gürgen veya ardıç ağacından yapılır.

Bağlama Ailesi

Bağlama, kullanım amaçlarına göre farklı tür ve boylarda çalınıyor. Günümüzde genellikle şu türlerle tanınır.

Cura

Yörük halk çalgılarından biridir. Akdeniz ozanları tarafından çoklukla kullanılan bu çalgının uzunluğu 55–60 cm kadardır ve bağlama ailesinin en küçük çalgısıdır. Cura genellikle altı, beş, dört ya da üç tellidir. İki telli curalar da vardır.

Çöğür (Kısa saplı bağlama)

Öğrenilmesinin uzun saplı bağlamaya göre daha kolay ve kısa süreli olması, tellerine paralel basışlarda çıkan paralel ezgiler, uzun saplı bağlamada zorluk çıkaran ezgilerin kısa saplı bağlama ile daha rahat çalınabilmesi gibi nedenlerle kullanımı son yıllarda çok artmıştır. Kısa saplı bağlama en fazla deyiş, semah ve özgün müzik türlerinde gerçek kapasitesini göstermektedir.

Tambura

Uzun kol bağlama… Bağlamadan daha küçüktür. Divan sazından bir oktav tizdir ve divan sazının curası olarak bilinir.

Divan Sazı

Büyük boy bağlama. Ali Ekber Çiçek ve Orhan Gencebay bu sazla özdeşleşmiş sanatçılardır.

Meydan Sazı

En büyük boy bağlama. Bu saz genellikle genel yerlerde ve meydanlarda çalındığı için bu ismi almıştır.