Plastik kullanımı dünyada canlı yaşamını tehdit eden en önemli etkenlerden biri. Bir plastik poşet, ortalama 12 dakika kullanılıyor ve yalnızca 12 dakika kullanılan bir plastik poşetin doğada çözünebilmesi için en az 500, en çok da 1000 yıl geçmesi gerekiyor. Yani doğal hayat tehdit altında…

Doğal hayatDünya tarihinin son 50 yılında sahneye çıkan ve 4,54 milyar yaşında olduğu tahmin edilen dünyaya şimdiye kadar en büyük çevresel zararı veren plastik poşetler, tüm dünyada yasaklanmaya başladı. Bu yılın başından itibaren Türkiye’de de plastik poşetler, mağazalarda, marketlerde ücretli oldu. Bir süredir tartışılan bu konu, alışkanlıklarını kolay değiştirmeyenler arasında bir dalgalanma yaratsa da filelere dönüş başlarsa dünya kaynaklarını torunlarınızın torunları da görebilir.

Yalnızca İngiltere’de yılda 200 milyon plastik poşet kullanılıyor ve bir plastik poşet denize atıldığında pek çok deniz canlısı bu poşetleri yutarak ölüyor. Bir ton plastik poşet geri dönüştürüldüğünde ise 11 fıçı benzine denk gelecek şekilde enerji tasarrufu elde edilmiş oluyor.

Doğal hayatın geleceği

Doğal hayatAmerika’daki doğa koruma kuruluşlarının araştırmaları, dünyada plastik poşet kullanım adedinin yılda 500 milyon ila 1 milyar arasında değiştiğini gösteriyor. Bu durum, doğal hayatın geleceğini tehdit ediyor. Plastik poşet kullanımının ücretli hâle getirilmesi Türkiye’de yeni başlamış olsa da bazı ülkelerde uzun yıllar önce başladı. Hatta bu konuda daha sert tedbirler alındı ve dünya üzerindeki bazı ülkeler plastik poşet kullanımını yasaklama yoluna gitti.

Örneğin, İngiltere’de 2007 yılında plastik poşeti yasaklayan ilk şehir Modbury olmuş. Modbury, her yıl 13 milyar plastik poşetin atıldığı bir şehir olarak biliniyordu. Bu şehirde eğer tüketiciler, kendi bez torbalarını getirmezlerse ucuz kağıt ve geri dönüşümlü pamuktan yapılmış çantalardan satın alabiliyorlar. Meksika ve Hindistan da plastik poşet kullanımının yasak olduğu ülkelerden…

Plastik poşetlerin doğaya zararları

1907’den beri hayatın her alanında kullanılan sentetik veya yarı sentetik bir madde olan plastikler, petrol ve diğer maddeler kullanılarak üretiliyor. Dünyada yıllık plastik üretimi 1950’de 1,5 milyon ton iken, 2016’da 335 milyon tona ulaşmış bulunuyor.

  • Plastik poşetler, petrol bazlı polietilen maddesinden üretiliyor. Üretilen plastik poşetlerin %1’i bile geri dönüştürülmez.
  • Polietilen, ekosistemdeki hayvanlar için olduğu kadar insanlar için de zararlı. Plastik poşetin hammaddesi olan polietilen doğada bin yılda çözünür.
  • Her yıl 4-5 trilyon plastik poşet üretiliyor.
  • Plastik poşet atıkları su yollarıyla deniz, göl ve nehirlere yönlenerek buralarda birikiyor.
  • Her yıl 1 milyar kuş ve memeli hayvan, plastik atık sindirdiğinden ölüyor. Bu hayvanlar plastik maddelerin boğaz ya da solunum yollarını tıkaması sonucu ölüyorlar.
Doğal hayat

Doğal hayat tehdit altında

Unutmayın!

  • Plastik poşetler karbon türevi olduklarından sıcaklık nedeniyle kimyasal değişikliklere uğrayabiliyorlar.

  • Plastikler ısıya çok duyarlı maddeler. Işık plastikte kimyasal değişikliğe yol açıyor ve zamanla zehirli petro-polimerler oluşmasına sebep oluyor. Polimer maddeler yağla çözündüğünde kansorejen maddeye dönüşüyor.

  • Işık altında kimyasal olarak daha küçük ve zehirli petro-polimerlere çözünen plastik poşetler, toprak ve suya geçiyor ve toprak ve suyu zehirliyor. Bu zehirli parçacıklar besin zincirine de geçerek doğal hayatı ciddi anlamda tehdit ediyor.

  • Denizlere her yıl milyonlarca plastik poşet atılıyor. Dünya denizlerinin dibi ne yazık ki birer plastik çöplüğüne dönüşmüş durumda.

  • Özellikle incir, üzüm, çilek gibi poşetle temasta olabilen meyvelerin plastik poşetlerde taşınmaması gerekiyor.

  • Alışverişlerde bez çanta, file kullanılması demek, haftada kişi başına 6, ayda 24, yılda 288, 70 yıllık bir hayat süresinde ise 20 bin 160 adet daha az poşet kullanımı demek.

CANBERK BAĞIR

Diğer yazısı:

7 başlıkta Attila İlhan kimdir?

İlgili içerik:

Plastik üzerine her şey