Latince “gladiator” kılıç ustası ya da silahşör anlamlarına gelir. Bu isim gladyatörlerin kullandığı “gladius” ismi verilen kılıçtan türetilmiştir. Şu bir gerçek ki; Antik Roma’da arenalarda sadece erkekler dövüşmemişti, kadınlar da kanlarını akıtmıştı. İşte kadın gladyatörler ile ilgili bilinmeyenler…

İki bin yıl öncesine ait olan kadın bir gladyatörü tasvir eden bronz heykel, Roma döneminde kadınların da arenaya indiğine dair güçlü bir kanıt olma özelliğini taşıyor. Almanya’nın Hamburg kentindeki Museum für Kunst und Gewerbein’da yer alan heykel, galip geldiği dövüşün sonrasında zafer işareti yapan yarı çıplak bir gladyatör kadını gösteriyor. Üzerinde sadece peştamal ve sol dizi üzerinde bir sargı bulunan kadın savaşçı, büyük olasılıkla yerde yatan, öldürmüş olduğu rakibine bakıyor.

Kadın gladyatörlere dair tasvirlere çok az rastlansa da var oldukları biliniyor. Kesin olarak bilinen ise, kadınların antik Roma arenasında dövüştüğü, muhtemelen can verdiği ve antik dünyanın en kalıcı görüntülerinden birinin parçası olduğudur.

Erken dönemlerden itibaren tıpkı erkekler gibi gladyatör oyunlarını izleme fırsatı bulan kadınlar, M.S. 1. yüzyıldan itibaren erkek gladyatörler kadar yaygın olmasa da arenalarda dövüşmeye başlamışlardır. Roma’da toplumun her kesimi tarafından ilgi gören gladyatör oyunlarına kadınlar da büyük ölçüde ilgi göstermiştir. Ele geçen bazı yazılı kaynaklar ve buluntular sayesinde kadınların da tıpkı erkekler gibi kılıç ve çeşitli dövüş eğitimleri alıp arenaya çıktıkları anlaşılmaktadır.

Kadın gladyatörlerin birçoğu savaş esirleri ve köleler arasından seçilse de Roma’nın soylu ailelerinden olan kadınların da zaman zaman arenaya çıktıklarına dair kaynaklar mevcuttur. Ancak senato soylu ailelerden gelen kadınların arenaya çıkmasını yasaklayan bazı yasalar çıkarmıştır.

Amazonların mirasçısı

Efsanevi kadın savaşçılar olan Amazonların mirasçısı kadın gladyatörler üstsüz savaşıyordu. Eski Yunan uygarlığına dahil olan Bodrum yakınlarındaki Halikarnas’ta bulunan ve Biritanya Müzesi’nde yer alan bir rölyefte iki kadın savaşçı resmedilmiş ve altlarında Yunan mitoloji kahramanı Akhilleus’un kadın versiyonu olmak üzere Akhillia ve Amazon kelimeleri kazınmıştır. Her birinin bir kılıcı, kalkanı, kol ve baldır zırhları vardır. Fakat Juvenal açısından savaşan kadın erotizmi gülünçtür. Çünkü boyunları miğferlerinin ağırlığı altında bükülmekte, zırhlı bacakları çekiciliğini yitirmektedir.

Kadın gladyatörler cücelerle mi savaştı?

Birbirine karşı savaşan erkek gladyatörler askeri gücün simgesi olarak görülüyorken kadın gladyatörler bu idealin yıkılması anlamına gelir.

İmparator Domitianus’un kadın gladyatörleri arenada cücelerle savaştırdığı söylenir. Burada gladyatör savaşının kurallarından ve Romalı kadın tipinden sapma söz konusudur. Romalılar kadını eş ve anne olarak görür. Arenada çocuk büyüklüğündeki bir cüce ile savaştırılmaları seyirciyi şoka uğratma amaçlıdır. İmparator Neron’un ise Etiyopyalı aileleri bir bütün olarak, erkekleri, kadın ve çocukları ile birlikte arenada savaştırarak geleneksel aile idelinden sapmanın verdiği şok duygusunu seyirciye tattırmak istediği söylenir.