Ali Rıza Efendi ile Zübeyde Hanım’ın çocuğu olan Mustafa Kemal, 1881 yılında Selanik’te doğdu. Samsun’a çıktığı 19 Mayıs tarihini doğum günü kabul etti. Fatma, Ömer, Ahmet, Naciye ve Makbule adlı beş kardeşinin ilk dördü küçük yaşta hayatını kaybetti. Kız kardeşi Makbule (Atadan) Hanım 1956’da vefat etti.

Türk tarihinin en büyük komutanlarından olan Mustafa Kemal Atatürk, 1893 yılında Selânik Askerî Rüştiyesi’ne, 1896’da Manastır Askerî İdadisi’ne, 1899’da Mekteb-i Harbiye-i Şahane’ye, 1902’de ise Erkan-ı Harbiye Mektebi’ne (Harp Akademisi) devam ederek 1905’te kurmay yüzbaşı rütbesiyle mezun oldu.

Askeri bir deha olan Atatürk, Trablusgarp Savaşı’nda, Balkan Savaşları’nda, I. Dünya Savaşı’nda ise Çanakkale Cephesi, Kafkasya Cephesi ve Sina ve Filistin Cephesi’nde büyük başarılar gösterdi. Birinci Dünya Savaşı sonrası imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması ile vatan toprakları emperyalist ülkeler tarafından paylaşılacaktı. Fakat duruma el koyan Atatürk, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkarak milli mücadelenin temellerini attı.

Tarihin ilk anti-emperyalist mücadelesini başlatan Atatürk, Amasya Genelgesi, Erzurum ve Sivas Kongrelerinde vatanın bir bütün olduğunu ve topyekûn mücadeleyle işgal altındaki Anadolu ve Rumeli’nin kurtarılması gerektiğini dünyaya ilan ederek manda ve himayeye karşı çıkarak tam bağımsızlık için mücadeleyi başlattı.

Ülkemize kazandırdıklarıyla kalbimizde sonsuzluğa ulaşmış bir lider olan Atatürk, TBMM’nin açılışı sonrası Kuvayı Milliye’yi düzenli ordu haline getirerek emperyalizme karşı savaşın başkomutanlığını yaptı. İnönü Muharebeleri, Kütahya-Eskişehir Muharebeleri, Sakarya Meydan Muharebesi ve Büyük Taarruz sonrası ülke işgal güçlerinden temizlenerek Lozan Barış Antlaşması’nı imzalandı.

Rütbesi artık Mareşal olan Atatürk, askerlik mesleğini geride bırakarak sivil bir yaşamı seçti. Cumhuriyet’in ilanı ve sonrasında kendi deyişiyle Türkiye’yi “muasır medeniyet seviyesine çıkarmak” amacıyla bir dizi devrime imza atarak çağdaş bir Türk devleti kurdu.

Kurucusu olduğu Türkiye Cumhuriyeti’nde “Ulu Önder” olarak görülen ve yokluğu her geçen gün daha da hissedilen, özlemle anılan Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938’de ebediyete göçtüğünde 57 yaşındaydı.

Atatürk

Hazırlayan: Olcay Bağır

İlginizi çekebilir:

Onlar da çocuktu… Şu Çılgın Çocuklar

İsmet İnönü

İlber Ortaylı anlatıyor: Cumhuriyet nedir?