Midori

Anime deyince “aa ne güzel Japon çizgi filmi” diyenler çoğunlukta. Animeler her zaman sevimli, tatlı, nazik, Japonlar ne de şirin dedirtecek türden olmuyor bilginize. Tüylerinizi ürperten, izlerken midenizin bulandığı, aklınızın almadığı, ‘çizgi film değil mi bu ya’ tınlamalarına neden olacak türleri ve örnekleri var. Seks işçiliğine dair pek çok miti içinde barındıran Midori (1992) bu örneklerden biri. Midori, annesi öldükten sonra para kazanmak, kimseyi tanımadığı dünyada güvende olmak için bir sirkte çalışmaya başlar. Okula giden çocukların arkasından imrenerek bakar, uzaktan geçen trenle olduğu hayattan uzaklaşmayı arzular, rüyasında babasının onu kurtarmasını bekler. Tüm bunlara rağmen; sirkte alıkonulur, tecavüze uğrar, şiddet içerikli pek çok fantezinin baş kahramanı olur, yaklaşık elli dakika boyunca dramdan drama koşar.

Seks işçiliği

Fuhuş, ülkeler tarafından yasal olarak tanınsa da, seks işçileri meslek grubu olarak birçok haktan yararlanamıyor ve hangi ülkeye gidersen git, hangi caddeden geçersen geç ahlak söylemlerinden kurtulamıyor. Mitleri de peşinde sürüklüyor: Seks işçileri kurtarılmalıdır, seks işçileri kadındır, seks işçileri mağdurdur, zorla alıkonulur üstelik hastalık yayarlar, bedenlerini satan kölelerdir, seks işçiliği kolay para kazanmak için yapılır…[1] Seks işçiliği tanımı bile politik doğrucu olmaktan kurtulamıyor. Çünkü; fahişe, hayat kadını, orospu demek eril dilin aşağılayıcı vurgularını barındırıyor. Türk Dil Kurumu‘na fahişe yazarsanız ‘hayat kadını‘na yönlendirilirsiniz. ‘Hayat kadını‘ yazınca da ‘para karşılığında erkeklerin cinsel zevklerine hizmet eden ve bu işi meslek edinen kadın, fahişe, orospu, orta malı, kaldırım çiçeği, kaldırım süpürgesi, kaldırım yosması, sürtük‘ tanımıyla karşılaşırsınız. İşi biraz daha uzatıp ‘orospu‘ da yazayım derseniz ‘kolay elde edilen, düşük ahlaklı kadın‘ sıfatını görürsünüz.

Midori

Kolaylıkla elde eden, sahip olan, iktidarı elinde tutan kişinin erkeği vurgulaması da eril dili ön plana çıkarmaktadır. Ne demeye ‘kadın’ yazmıyorum deyip elinizi tutamadığınızda, kadının 3. anlamında ‘hizmetçi bayan’ yazdığını da okursunuz. Şimdi siz ‘hizmetçi‘ye de bakmak istersiniz, ben söyleyeyim: ‘Belli bir ücretle ev işlerini yapmak için tutulan kadın.’[2] Yıllarca film ve dizilerde hizmetçi kadınlara neden sarktı evin bey ağaları sanıyorsunuz! Sonuçta maaşları tüm ev işlerini kapsıyor!

Kurtarılma fantezisi

Kadın sözlük anlamında dahi erilliğin kurbanı olurken, Midori için de durumun pek farklı olduğu söylenemez. Midori’nin çalıştığı sirkte işler yolunda gitmeyip paralar azaldığında şiddet artar. Şiddetin olmadığı tek an hayatına Muhteşem Masamitsu’nin girdiği dönemdir. Midori, adamı sevmiş hatta evlenmek istemiştir. Kurtarılma fantezisinin de açık örneğidir bu. Rüyasında babasını bekleyen Midori, babası yaşındaki Masamitsu’nun sevecenliğine aşık olur. Ancak, Masamitsu’nun hastalıklı bağlılığı onu Midori’ye yaklaşan kişileri öldürmeye kadar itmiştir. Şiddet yeniden boy gösterir ve filmin sonunda Midori bu şiddetin kendisi olma yolunda ilerler.

Midori

Kapital sistem parasızlığı sevmez, her zaman daha fazlasını ister, doymaz. Kapitalizmin genel dayatmalarına göre, cinselliğin para karşılığında birilerine pazarlanmasında sakınca yoktur. Ancak bu sektörde çalışan kişilerin emeklilik-sağlık koşulları-sigorta-can güvenliği gibi işçi haklarının sağlanması önemlidir. Satın alınan-pazarlanan şey sekstir, işçinin zamanı ve emeğidir dolayısıyla. Bu da algılananın aksine satılan şeyin beden/kişi olmadığı anlamına gelmektedir. Şiddetin temelinde kişiyi satın alma inancı varken pek çok meslek grubunda bu şiddeti örmek mümkün. Satın aldığı şeyi kişi olarak görenler, ona her istediğini yapma hakkını bulup rahatlıkla şiddet uygulayabiliyorlar. Bunun tersi olarak, satın alındığına inanan seks işçisi de uğradığı şiddeti hak ettiğine inanabiliyor.[3] Satın alma ve tüketme her iş kolunda var. Lokantaya giden müşteri, garsonun hizmetini alırken onun sahibi gibi davranabiliyor. Ekonomi kendi içinde bile ast-üst ilişkini doğuruyor ve gruplar kendi kölelerini oluşturuyor. Okul müdürleri, temizlik görevlilerini kendi işleri için rahatlıkla kullanabiliyorlar mesela; ancak bağımsız bir bölge olan okul kantinlerinde çalışanlar daha özgür (!)

Şiddetin beslediği anime

MidoriAhlaki algımız seks işçiliğini yorumlamamızda büyük yer kaplıyor, doğru. Yine de bu ahlaki yargıları sadece işçiliğin bu kolunda ele almak pek de doğru değil. Her seks işçisinin kurtarılmayı bekleyen biri olduğuna inanmak doğru değil, kendi tercihiyle bu işi yapan insanlar var. Sadece kadınlar değil, erkekler, transseksüeller var. Her bir insanın bu mesleği tercih ediş süreci elbette birbirinden farklıdır. Transseksüeller başka mesleklerde çalışmak istediklerinde ötekileştirilebiliyor, iş verilmiyor ya da iş içerisinde psikolojik-cinsel-fiziksel aşağılamalarla karşılaşabiliyorlar. Tüm bu şiddetin az konuşulan kısmı olarak ekonomik şiddete de maruz kalabiliyorlar. Transseksüel olmayan erkek ve kadınlar için de farklı mesleklerde aynı aşağılamalar mevcut olabiliyor.[4] Erkeklerin seks işçiliğini seçmeleriyle ilgili görüşmelerden çıkan sonuç da bunun tek bir nedeni olmadığını ortaya koyuyor.[5] Kimin hayatı ne kadar bilinebilir ki ahlaki söylemlerle, dayatmalarla insan haklarını görmezden gelip işleri yok sayılsın? Seks işçiliğinin insan hakları sorunu ve işçi/emekçi hakları meselesi olduğu göz ardı edilemez. Edilmemelidir.

Midori, şiddetin beslediği bir anime. Midori’nin hayatı şiddetin her türlü örneğiyle dolu. Depresif şekilde başlayıp izleyeni travmatize edip sonlanıyor. İzleyene farklı bir bakış penceresi açık kalmıyor. Peki gerçek dünyada? Seks işçiliğinde de kişi ister tercih etmiş olsun ister başka seçeneği olmadığından bu işe başlamış olsun fark etmez, şiddetle karşılaşabilir; çünkü işçilerin can güvenliği sokakların tekinliğine bağlı. Belirsiz. Belirli ve net olabilecek şey ise yasalarca tanınmış ve güvenliği sağlanmış iş kolu. Yürütülen politikalarda, seks işçilerinin sesi olmak bir yana bizzat kendi sesleri olmaları için bu alanda çalışanları desteklemek önemli. Ev kirası ödeyen, çocuk okutan, fatura yatıran seks işçileri yaşadığınız hayatın içindeler. Görmezden gelebilir, ‘cık cık namusuyla para kazanmak varken..’ diye mırıldanabilirsiniz. Sizler mırıldanırken daha iyi şeyler olmuyor ya da gerçekler değişmiyor. Hem zaten, namusuyla çalışıyor orospular!

Emek ve dayanışmayla kalın!

Midori

[1] Ördek, K. (2013). Seks işçiliği: Mitler ve gerçekler.  Ankara: Ayrıntı Basımevi

[2] http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_content&view=frontpage&Itemid=1 adresine 09.04.2017 tarihinde erişilmiştir.

[3] http://bianet.org/biamag/toplumsal-cinsiyet/182673-bakin-bir-feminist-olarak-seks-iscilerinden-ne-ogrendim linkinden 08.04.2017 tarihinde alıntı yapılmıştır.

[4] http://bianet.org/bianet/lgbti/148033-seks-iscileri-ne-kurban-ne-magdur linkinden 09.04.2017 tarihinde alıntı yapılmıştır.

[5] Yiğit, Ö. I. (2015). Seks işçisi erkekler anlatıyor. Dijital Baskı.

İlginizi çekebilir:

Öğretilen kadınlık: Disney prenseslerinden Miyazaki’nin kadınlarına

Akira: Öteki’nin peşinde

Bir animeden fazlası: Naruto

Japonya’da anime sektörü rekor büyüklüğe ulaştı