Size Soğuk Savaş döneminde yaşanmış en önemli olaylardan birini, tarihin saklı hikâyelerinden olan Rus pilotun Trabzon’a kaçışını anlatacağım.

İş ve Özel Hayatındaki Sorunlardan Kaçmak İsteyen Bir Pilot

Tarih 20 Mayıs 1989… Rus pilot Yüzbaşı Aleksandr Mikhailovic Zuyev, o gün gece nöbetinden sorumlu subaydır. Uçakların inişlerinin ve kalkışlarının kontrolünü yapmaktadır. Bölükte bulunan asker ve mühendislere, o gece oğlunun doğduğunu (Zuyev’in oğlu, 20 Mayıs 1989’dan birkaç gün sonra doğar) ve bunu kutlamaları gerektiğini söyler. Plânın bir parçası olarak, daha önceden ayarladığı pastaya uyku ilacı koyar. Pastayı duyan herkes bir dilim yedikten sonra derin bir uykuya dalar. Ancak Zuyev, bir detayı atlamıştır; o da bölüğe sonradan gelen “yeni” mühendistir. Mühendis, bölükteki herkesin uykuya daldığını görünce bir terslik olduğunu anlar ve Zuyev’in karşısına çıkar. İkili arasında kavga başlar; Zuyev ile mühendis birbirlerini vurur. Vurulan Zuyev, uçağa binmeyi başarır. Sonradan kendisini takip edememeleri için bölükteki uçakları vurmak ister ancak başaramaz.

Trabzon’a Varış

Bütün zorlu koşullara rağmen Rusya’dan kaçmayı başaran Zuyev, Trabzon’a iniş gerçekleştirir. İndikten sonra Türk yetkililer tarafından yakalanan Rus pilot, gözaltına alınır.

Soğuk savaşın sert dönemlerinde böylesine bir fırsatı kaçırmak istemeyen ABD, hemen olaya müdâhil olur. SSCB ise uçağın geri gönderilmesi yönünde talepte bulunur. ABD’nin ısrarlarına karşı çıkan Türkiye, SSCB ile dostluğun bozulmaması adına uçağın geri verilmesi talebine olumlu yanıt verir.

Türkiye, uçağı SSCB’ye gönderir ancak gözaltına alınan pilot, ABD’ye teslim edilir. Rus pilot, ABD’ye götürülür ve orada vatandaşlık hakkı kazanır. Sadece vatandaşlık hakkı kazanmakla da kalmaz, üstüne ABD Savunma Bakanlığında (Pentagon) danışman olarak çalışmaya başlar.

Rus pilot Zuyev, o tarihten sonra ABD’de yaşamaya devam eder ve 2001 yılında hayatını kaybeder.

Zuyev, Birinci Körfez Savaşı’nın ardından Mig-29’ları düşüren iki Amerikalı pilotla bir araya geldi. Zuyev’in verdiği sırlar, Amerikalı pilotların Mig-29’ları düşürmesinde önemli bir role sahipti.